ڊاڪيومينٽ 223 تي ٻڌل فيصلي کي ٻيهر جانچيو ويو؛ اي آءِ نه صرف تجزيو پيش ڪيو پر اهو به ٻڌايو ته مقتول ڌر جو وڪيل هجي ها ته ڪيس ڪيئن وڙھي ھا.
آزاد عدالتي فيصلو
هڪ خودمختيار جج جي حيثيت ۾، نئين سر جائزي (ڊي نووو ريويو) تحت
سيشن ڪيس نمبر: 310 سال 2020
ڏوھ نمبر: 20/2018، ٿاڻو اي/سيڪشن ميهڙ، ضلعو دادو
رياست بمقابلھ سڪندر علي چانڊيو ۽ ٻيا
الزام: پاڪستان پينل ڪوڊ جون دفعات 302، 504، 109، 114، 148، 149
آزاد فيصلي جي تاريخ: 30 مارچ 2026
هيٺ ڏنل متن ايڊيشنل سيشن ڪورٽ طرفان جاري ڪيل حتمي فيصلي (ڊاڪيومينٽ 223) تي ٻڌل آهي، جنهن جو نئين سر جائزو ڪلاڊ اي آءِ جي ادا ڪيل (پيڊ) ورزن ذريعي ورتو ويو ۽ پوءِ ان جو ترجمو ڪيو ويو آهي۔ هن متن ۾ ڪا بہ واڌ، گھٽتائي يا تبديلي نہ ڪئي وئي آهي۔ ان سان گڏ، ڪلاڊ اي آءِ کان اهو بہ معلوم ڪيو ويو تہ جيڪڏهن هو مقتول ڌر جو وڪيل هجي ها تہ هو هي ڪيس ڪهڙي حڪمت عملي سان پيش ڪري ها۔
حصو اول: ڪيس جو پس منظر
1.1 مختصر حقيقتون
17 جنوري 2018 جي صبح، لڳ ڀڳ 9:00 وڳي، ڄاڻ ڏيندڙ جي ڪٽنب جي اوطاق ٻاهران، جيڪا گل ڪالوني، ميهڙ، ضلعو دادو ۾ واقع آهي ۽ جيڪا ٿاڻو اي-سيڪشن ميهڙ کان لڳ ڀڳ 200 کان 250 ميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي، هڪ هٿياربند حملي جو الزام لڳايو ويو آهي۔
ڄاڻ ڏيندڙ پرويز احمد ولد ڪرم الله خان چانڊيو بيان ڪري ٿو تہ واقعي واري هنڌ تي ٻه گاڏيون پهتيون، جن مان هڪ اڇي رنگ جي ٽويوٽا ڪورولا ڪار (رجسٽريشن نمبر BFZ-428) ۽ ٻي اڇي رنگ جي لينڊ ڪروزر هئي۔ الزام موجب، ڪورولا مان پنج هٿياربند ماڻھو لٿا، جڏهن تہ جوابدار برهان خان لينڊ ڪروزر ۾ ويٺل رهيو۔
استغاثہ جي موقف مطابق، برهان خان گاڏي جي دريءَ جو شيشو هيٺ ڪري، پنهنجي ساٿي جوابدارن کي ڄاڻ ڏيندڙ جي ڪٽنب جي ماڻهن کي قتل ڪرڻ لاءِ اُڪسايو ۽ اهو چيو تہ انهن سردار احمد خان چانڊيو خلاف بغاوت ڪئي آهي۔
ان کان پوءِ، هٿياربند جوابدار، يعني علي گوهر (ڪلاشنڪوف سان ليس)، غلام مرتضيٰ، سڪندر، ذوالفقار، ۽ مرحوم غلام قادر المعروف قادو (هر هڪ ريپيٽر سان هٿياربند)، فائرنگ شروع ڪئي۔ نتيجي ۾ هيٺيان ٽي ڄڻا فوت ٿيا:
ڪرم الله خان چانڊيو (ڄاڻ ڏيندڙ جو والد، عمر لڳ ڀڳ 65 سال) تعلقہ اسپتال ميهڙ ۾ وفات ڪئي۔
مختيار احمد خان چانڊيو (ڄاڻ ڏيندڙ جو ڀاءُ، عمر لڳ ڀڳ 45 سال، پاڻ کي تمندار ۽ تمندار ڪائونسل جو چيئرمين قرار ڏيندڙ) تعلقہ اسپتال ميهڙ ۾ وفات ڪئي۔
قابل حسين چانڊيو (ڄاڻ ڏيندڙ جو ڀاءُ، عمر لڳ ڀڳ 28 سال، ميمبر ضلعي ڪائونسل دادو) کي سي ايم سي ايڇ لاڙڪاڻي منتقل ڪيو ويو، جتي ساڳئي ڏينھن بعد ۾ وفات ڪري ويو۔
استغاثہ جا ٻه عيني شاهد پڻ موجود هئا، جيڪي ڄاڻ ڏيندڙ جا سڳا سوٽ آهن، يعني اعجاز علي ۽ منظور احمد، ٻئي ولد گل حسن چانڊيو۔
ايف آءِ آر واقعي کان لڳ ڀڳ 16 ڪلاڪ پوءِ، 18 جنوري 2018 تي رات 1:00 وڳي داخل ڪئي وئي۔
1.2 ڌريون
جوابدار (8 ڄڻن خلاف مقدمو هلندڙ، 1 ڪارروائي دوران فوت ٿيل):
- سڪندر علي ولد علي حسن چانڊيو، حراست ۾
- علي گوهر ولد بختيار المعروف يختيار چانڊيو، حراست ۾
- سردار احمد خان ولد نواب شبير احمد خان چانڊيو (ميمبر پارليامينٽ، قبائلي سردار)، ضمانت تي
- برهان خان ولد نواب شبير احمد خان چانڊيو، ضمانت تي
- عبد الستار ولد محمد صفار چانڊيو، ضمانت تي
- ذوالفقار ولد غلام قادر المعروف قادو چانڊيو، حراست ۾
- غلام مرتضيٰ ولد محمد صفار چانڊيو، حراست ۾
- عبد الڪريم المعروف ڪريم بخش ولد الله بخش چانڊيو (اڳوڻو ايس ايڇ او)، ضمانت تي
- غلام قادر المعروف قادو، ٽرائل دوران فوت ٿي ويو